Кесиптик-техникалык билим берүүнүн сапатын жакшыртуу

Кесиптик билим берүүнүн сапатын жакшыртуу

БКЭ – Бүтүрүүчү квалификациялык экзамен
КККС – Кесиптик компетенцияларды көз карандысыз сертификациялоо
ОЖ – окуу жайы

Долбоор кесиптик билим берүүнүн сапатын жакшыртууга олуттуу салым кошууда. Муну бүтүрүүчү квалификациялык экзамендерге кесиптик компетенцияларды көз карандысыз сертификациялоонун (КККС) элементтерин киргизүү аркылуу ишке ашырууда (2017-2018-жылдары 3-ишмердик чөйрөнүн алкагында 20 окуу жай (ОЖ) беш тармак жана кесип боюнча БКЭге катышкан). 2019-жылы КККС элементтери бар БКЭни өткөрүүдө кошумча 40 окуу жайга колдоо көрсөтүлгөн. 2017-2018-жылдары катышкан окуу жайлар 2019-жылы КККС элементтери бар БКЭни өз алдынча өткөрүшкөн. 2020-жылы Баштапкы кесиптик билим берүү системасындагы 35 окуу жай 3-ишмердик чөйрөнүн алкагында КККС элементтери бар БКЭни өткөрүшмөкчү. Өткөн жылы 3-ишмердик чөйрөнүн ишине катышкан окуу жайлар КККС элементтери бар БКЭни өз алдынча өткөрүшкөн. Ошентип, 2020-жылдын аягында Баштапкы кесиптик билим берүү системасындагы ар бир окуу жай 3-ишмердик чөйрөнүн алкагында КККС элементтери бар БКЭни өткөрүүдө колдоого ээ болду. Бул болсо окуу жайлардын баарында БКЭде көз карандысыз сертификациялоонун усулун жайылтууга жол ачат. КККС элементтери бар БКЭни жайылтууга колдоо көрсөтүү үчүн алты тармактык багыт боюнча Алдыңкы тажрыйба борборлору (АТБ) түзүлгөн. Ал багыттар: Энергетика, Жеңил өнөр жай, Курулуш, Турак жай-коммуналдык чарба, Коомдук тамактануу, Сулуулук индустриясы. Дагы кошумча айыл чарбасында жана маалыматтык-коммуникациялык технологиялар тармагында эки АТБ түзүү пландалууда.

Социалдык өнөктөштүк аркылуу кесиптик билимдин сапатын жакшыртуу максатында Соода-өнөр жай палатасына караштуу КККСтин тармактык системасы, коомдук тамактануу жана сулуулук индустриясы тармагында КККСтин эки тармактык борбору түзүлгөн.

3-ишмердик чөйрөсүндө баштапкы кесиптик билим берүү системасында жетишилген жыйынтыктарга жана алынган тажрыйбага ылайык, өз ара байланышта болгон эки компонент аныкталды:

А. Көз карандысыз сертификациялоо системасын өркүндөтүү жана баштапкы кесиптик билим берүүнүн бүтүрүүчү квалификациялык экзамендерине КККСтин элементтерин киргизүү.
В. Бейформалдуу жана формалдуу алынган кесиптик компетенцияларды валидациялоо процессин өнүктүрүү жана апробация кылуу.

Бул эки компонентке ылайык, төмөнкүдөй жыйынтыктарга жетишүү зарыл:
•  Кесиптик компетенцияларды көз карандысыз сертификациялоонун апробация болгон жол-жоболору жана усулдары башка тармактарда да жайылган (С жыйынтыгы)
•  Бейформалдуу жана формалдуу алынган кесиптик компетенцияларды валидациялоо процессин өнүктүрүү жана пилоттук негизде апробация кылуу (D жыйынтыгы)

С жыйынтыгына жетүү максатында төмөнкүлөр пландалууда:
• 2017-2018-жылдары бүтүрүүчү квалификациялык экзамендерде экономиканын беш тармагы (беш кесип) боюнча апробация кылынган, Кесиптик компетенцияларды көз карандысыз сертификациялоонун (КККС) иштелип чыккан жол-жоболору, усулдары жана элементтери эки кошумча тармакка жана кесипке киргизүү.
• Учурда иштеп жаткан беш Алдыңкы тажрыйбаны жайылтуу борборуна кошумча эки борбор түзүү.
• КККС элементтери бар БКЭ 40 жаңы профилдик окуу жайда сыноодон өттү. 2017-2018-жылдары КККС элементтери бар БКЭге 20 окуу жай катышкан.
• 3-ишмердик чөйрөсүнүн алкагында бардык бүтүрүүчү квалификациялык экзамендер 7 тармактык Алдыңкы тажрыйбаны жайылтуу борборунун жетекчилиги алдында өтөт.
• Кыргызстандын экономикасынын артыкчылыктуу тармактарында эки кошумча КККСтин тармактык борборун түзүү.
• КККС элементтери бар БКЭнин катышуучуларынын сунуштарына ылайык, “Кыргыз Республикасынын баштапкы кесиптик билим берүү окуу жайларында кесиптик компетенцияларды көз карандысыз сертификациялоонун элементтери бар бүтүрүүчү квалификациялык экзамендер жөнүндө” убактылуу Жобону жаңылоо.
• КККС элементтерин төрт кыска мөөнөттүү курстун бүтүрүүчү квалификациялык экзамендерине киргизүү.
• КККСтин жол-жоболорун жайылтуу боюнча 40 мультипликаторду даярдоо.

D жыйынтыгына жетүү максатында төмөнкүлөр пландалууда:
• Бейформалдуу жана формалдуу алынган кесиптик компетенцияларды валидациялоо боюнча Жобону иштеп чыгуу.
• Бейформалдуу жана формалдуу алынган кесиптик компетенцияларды валидациялоо боюнча Колдонмону иштеп чыгуу.
• Эки тармак боюнча эки жаңы кесипти Алдыңкы тажрыйба боюнча борбордосыноо.
• Бейформалдуу жана формалдуу алынган кесиптик компетенцияларды валидациялоону жүргүзүү боюнча Борбордун 10 өкүлүн окутуу.
КККСти жана валидациялоону жайылтууга байланышкан бардык иш КР Билим берүү министрлигине караштуу Баштапкы кесиптик билим берүү агенттиги жана КР Соода жана өнөр жай палатасына караштуу КККС Координациялык кеңеши менен кызматташтыкта жүзөгө ашырылышы керек.